Zitten is niet alleen slecht — het is erger

Inleiding

We brengen een groot deel van onze dag door met zittend werk. Voor veel mensen voelt zitten als een rusthouding, maar steeds meer wetenschappelijk onderzoek laat zien dat langdurig zitten aanzienlijke gezondheidsrisico’s met zich meebrengt. Zelfs mensen die regelmatig sporten, kunnen negatieve effecten ervaren wanneer zij het grootste deel van de dag zittend doorbrengen.

Gemiddeld zitten volwassenen tot wel acht uur per dag. Zitten is zo ingebed in ons dagelijks leven dat onze werkomgevingen, woonruimtes en zelfs sociale interacties erop zijn ingericht. Toch wordt steeds duidelijker dat deze ogenschijnlijk neutrale houding allesbehalve onschuldig is.

De risico’s van langdurig zitten

Langdurig zitten wordt steeds vaker in verband gebracht met rugpijn door zitten, een verminderde spieractiviteit en een verstoorde stofwisseling. Onderzoekers koppelen langdurig zitten aan een verhoogd risico op het zogenoemde metabool syndroom, waaronder obesitas, diabetes type 2 en hart- en vaatziekten vallen.

Om deze reden wordt zitten soms vergeleken met roken: het is een alledaagse gewoonte met verstrekkende gevolgen voor de gezondheid. Het probleem zit niet alleen in een verkeerde houding, maar vooral in het langdurig inactief zijn van grote spiergroepen.

Zitten en cognitieve gezondheid

Recente studies tonen aan dat langdurig zitten niet alleen het lichaam beïnvloedt, maar ook de hersenen. Mensen die veel zitten laten vaker achteruitgang zien in cognitieve functies zoals geheugen, concentratie en taalvaardigheid. Dit geldt zelfs voor mensen die voldoen aan de aanbevolen richtlijnen voor lichaamsbeweging.

Onderzoekers vermoeden dat de negatieve effecten van zitten op de cardiovasculaire gezondheid een rol spelen bij deze cognitieve veranderingen. Een verminderde doorbloeding en stofwisseling kunnen op de lange termijn invloed hebben op de hersenstructuur en -functie.

Is sporten voldoende?

Veel mensen gaan ervan uit dat regelmatig sporten de schade van langdurig zitten compenseert. Hoewel lichaamsbeweging essentieel blijft voor een goede gezondheid, blijkt uit onderzoek dat zitten een onafhankelijke risicofactor is. Met andere woorden: een uur sporten per dag maakt niet ongedaan dat iemand de overige uren grotendeels zittend doorbrengt.

Voor gezond zitten is het daarom niet alleen belangrijk of je beweegt, maar ook hoe vaak en hoe lang je zit. Minder zitten op kantoor en vaker afwisselen van houding zijn hierbij cruciaal.

Actief en dynamisch zitten

Een veelbelovende benadering is actief zitten, ook wel dynamisch zitten genoemd. Hierbij blijft het lichaam subtiel in beweging terwijl men zit, waardoor spieren actief blijven en de stofwisseling wordt gestimuleerd.

Vanuit evolutionair perspectief is langdurig stilzitten relatief nieuw. Gedurende het grootste deel van de menselijke geschiedenis rustten mensen in actieve houdingen, zoals hurken. Deze houdingen vereisen voortdurende spieractivatie en ondersteunen een gezondere lichaamshouding.

Tegenwoordig zijn er oplossingen die dit principe toepassen in moderne werkomgevingen. Een ergonomische stoel die beweging stimuleert kan helpen om de negatieve effecten van langdurig zitten te verminderen. Stoelen die actief zitten ondersteunen, dragen bij aan een betere houding, meer spieractiviteit en een hoger energieniveau gedurende de werkdag.

Conclusie: gezonder omgaan met zitten

Hoewel actief zitten geen vervanging is voor bewegen of sporten, kan het een belangrijke rol spelen in het verminderen van de gezondheidsrisico’s van een zittende levensstijl. Door minder te zitten, vaker van houding te wisselen en te kiezen voor een ergonomische bureaustoel die beweging stimuleert, kan men belangrijke stappen zetten richting een gezondere werkdag.